وقتی یک کشاورز با بیماریهایی مانند فوزاریوم، فیتوفترا، سفیدکها،شانکر باکتریایی، لکههای باکتریایی یا بیماریهای ویروسی مواجه میشود، معمولاً اولین راهکاری که به ذهنش میرسد استفاده از سموم شیمیایی است. سالهاست که کشاورزی مدرن بر پایه استفاده از انواع قارچکشها، باکتریکشها و سایر ترکیبات شیمیایی توسعه یافته است. اما آیا همه روشهای کنترل بیماری یکسان عمل میکنند؟
پاسخ این سؤال منفی است.
فناوری ال پی پی دقیقاً از همین نقطه مسیر متفاوتی را انتخاب کرده است. مسیری که هدف آن تنها از بین بردن عامل بیماریزا نیست، بلکه تلاش میکند ضمن کنترل بیماری، سلامت گیاه، کاهش پسماند سموم و کاهش احتمال ایجاد مقاومت را نیز مدنظر قرار دهد.
سموم شیمیایی چگونه با بیماریها مبارزه میکنند؟
بیشتر قارچکشها و باکتریکشهای شیمیایی دارای یک یا چند نقطه اثر مشخص هستند. این ترکیبات پس از مصرف وارد گیاه یا سطح گیاه شده و تلاش میکنند فرآیندهای حیاتی عامل بیماریزا را مختل کنند.
به عنوان مثال برخی قارچکشها از تولید انرژی در سلول قارچ جلوگیری میکنند، برخی دیگر مانع تقسیم سلولی میشوند و گروهی نیز فرآیندهای متابولیکی عامل بیماری را مختل میکنند.
این روش در بسیاری از موارد میتواند نتایج مناسبی ایجاد کند، اما یک مشکل اساسی نیز دارد؛ عامل بیماریزا به مرور زمان میتواند خود را با شرایط جدید تطبیق دهد.
به زبان ساده، هرچه فشار انتخابی ناشی از مصرف یک سم بیشتر شود، احتمال ظهور جمعیتهای مقاوم نیز افزایش پیدا میکند.
مهمترین چالش سموم شیمیایی چیست؟
واقعیت این است که امروزه بسیاری از تولیدکنندگان تنها با بیماریها درگیر نیستند. آنها همزمان با مشکلات دیگری نیز مواجه هستند:
- ایجاد مقاومت در برخی عوامل بیماریزا
- باقیمانده سموم روی محصول
- محدودیتهای صادراتی
- دوره کارنس
- هزینههای بالای تکرار سمپاشی
- نگرانی مصرفکنندگان نسبت به سلامت محصولات غذایی
به همین دلیل در سالهای اخیر نگاه کشاورزی جهان به سمت فناوریهایی حرکت کرده است که بتوانند علاوه بر کنترل بیماری، این چالشها را نیز کاهش دهند.
فناوری ال پی پی چه تفاوتی با سموم شیمیایی دارد؟
مهمترین تفاوت ال پی پی با بسیاری از سموم رایج این است که رویکرد آن صرفاً مبتنی بر حمله مستقیم به عامل بیماریزا نیست.
در بسیاری از سموم شیمیایی، تمام بار مبارزه بر دوش ماده مؤثره قرار دارد. اما در فناوری ال پی پی، علاوه بر اثر بر عامل بیماریزا، توان دفاعی طبیعی گیاه نیز بخشی از فرآیند مدیریت بیماری محسوب میشود.
در واقع ال پی پی تلاش میکند گیاه را از حالت یک قربانی منفعل خارج کرده و آن را به بخشی از سیستم دفاعی تبدیل کند.
به همین دلیل در بسیاری از برنامههای نوین مدیریت بیماری، نگاه به ال پی پی تنها به عنوان یک سم نیست؛ بلکه به عنوان یک فناوری محافظت از گیاه شناخته میشود.
ال پی پی چگونه به کنترل بیماری کمک میکند؟
ال پی پی برای استفاده در مدیریت بیماریهای قارچی، باکتریایی و ویروسی توسعه یافته است.
پس از مصرف، این فناوری علاوه بر ایجاد شرایط نامطلوب برای توسعه بسیاری از عوامل بیماریزا، میتواند پاسخهای دفاعی گیاه را نیز تحریک کند.
به همین دلیل عملکرد آن تنها محدود به یک مسیر مستقیم شیمیایی نیست.
همین موضوع باعث میشود ال پی پی در گلخانهها، باغات و مزارع مختلف بتواند به عنوان بخشی از برنامه جامع مدیریت بیماری مورد استفاده قرار گیرد.
چرا احتمال ایجاد مقاومت در ال پی پی کمتر است؟
یکی از نگرانیهای مهم کشاورزان، کاهش اثرگذاری سموم پس از چند سال مصرف است.
در بسیاری از موارد، عامل بیماریزا به دلیل تکرار مصرف یک ماده مؤثره خاص، نسبت به آن مقاوم میشود و کشاورز ناچار است دز مصرف را افزایش دهد یا به سراغ سموم جدید برود.
فناوری ال پی پی به دلیل تفاوت در نحوه عملکرد خود، وابستگی کمتری به یک نقطه اثر اختصاصی دارد. به همین دلیل احتمال ایجاد مقاومت در مقایسه با بسیاری از سموم شیمیایی رایج کاهش پیدا میکند.
این موضوع به ویژه در کشتهای گلخانهای که فشار بیماری بالا است اهمیت بیشتری پیدا میکند.
نقش ال پی پی در کاهش پسماند سموم
امروزه سلامت محصول تنها یک موضوع مصرفکنندهپسند نیست؛ بلکه به یک ضرورت اقتصادی تبدیل شده است.
بسیاری از بازارهای صادراتی دارای استانداردهای سختگیرانهای در خصوص باقیمانده سموم هستند. در برخی موارد حتی مقادیر بسیار کم باقیمانده میتواند موجب برگشت خوردن محمولههای صادراتی شود.
فناوری ال پی پی با هدف حرکت به سمت کشاورزی سالمتر و کاهش نگرانیهای مرتبط با باقیمانده سموم توسعه یافته است.
به همین دلیل این فناوری برای تولیدکنندگانی که به دنبال تولید محصول سالم، بازارپسند و قابل صادرات هستند، اهمیت ویژهای دارد.
ال پی پی در چه کشتهایی قابل استفاده است؟
یکی از مزیتهای مهم ال پی پی دامنه کاربرد گسترده آن است.
این فناوری در طیف وسیعی از کشتها قابل استفاده است:
- محصولات گلخانهای
- درختان میوه
- محصولات زراعی
- سبزی و صیفی
- گیاهان زینتی
- فضای سبز
همین ویژگی باعث شده است ال پی پی به عنوان یک راهکار عمومی مدیریت بیماری در بسیاری از سیستمهای تولید مورد توجه قرار گیرد.
جمعبندی؛ چرا فناوری ال پی پی یک رویکرد متفاوت است؟
اگر بخواهیم فناوری ال پی پی را در یک جمله تعریف کنیم باید بگوییم:
ال پی پی تنها برای از بین بردن عامل بیماری طراحی نشده است؛ بلکه برای ایجاد یک سیستم محافظتی پایدارتر در گیاه توسعه یافته است.
کاهش نگرانیهای مربوط به مقاومت، توجه به سلامت محصول، کاهش مشکلات ناشی از باقیمانده سموم و امکان استفاده در طیف وسیعی از کشتها باعث شده است این فناوری به عنوان یک نسل جدید در مدیریت بیماریهای گیاهی شناخته شود.
به همین دلیل بسیاری از تولیدکنندگان حرفهای، ال پی پی را نه صرفاً یک سم، بلکه بخشی از یک برنامه نوین محافظت از گیاه میدانند.
سوالات متداول
آیا ال پی پی فقط یک قارچکش است؟
خیر. ال پی پی به عنوان یک فناوری محافظت از گیاه برای مدیریت بیماریهای قارچی، باکتریایی و ویروسی مورد استفاده قرار میگیرد.
تفاوت اصلی ال پی پی با سموم شیمیایی چیست؟
ال پی پی علاوه بر اثر بر عوامل بیماریزا، بر تقویت پاسخهای دفاعی گیاه نیز تمرکز دارد.
آیا ال پی پی باعث ایجاد مقاومت میشود؟
احتمال ایجاد مقاومت در این فناوری نسبت به بسیاری از سموم شیمیایی رایج کمتر است.
آیا ال پی پی برای گلخانهها طراحی شده است؟
خیر. این محصول در گلخانهها، باغات، مزارع و فضای سبز قابل استفاده است.
چرا کشاورزان به سمت فناوریهای جدیدی مانند ال پی پی حرکت میکنند؟
به دلیل نگرانیهای مربوط به مقاومت، باقیمانده سموم، محدودیتهای صادراتی و نیاز به تولید محصول سالمتر.
