اگر از اکثر کشاورزان بپرسید مهمترین مشکل بعد از کنترل بیماری چیست، معمولاً پاسخ آنها بیماری، آفت یا عملکرد محصول خواهد بود.
اما واقعیت کشاورزی امروز چیز دیگری است.
در بسیاری از موارد محصول بهخوبی تولید میشود، بیماری کنترل میشود و عملکرد نیز مطلوب است؛ اما در زمان فروش، آزمایشهای باقیمانده سموم مشکل اصلی را آشکار میکنند.
محصولی که ماهها برای تولید آن زحمت کشیده شده است، ممکن است تنها به دلیل باقیمانده برخی سموم شیمیایی با محدودیت فروش، کاهش قیمت یا حتی برگشت از بازارهای صادراتی مواجه شود.
دقیقاً به همین دلیل موضوع «دوره کارنس» در سالهای اخیر اهمیت بسیار بیشتری پیدا کرده است.
دوره کارنس چیست؟
دوره کارنس به فاصله زمانی بین آخرین مصرف یک سم و زمان برداشت محصول گفته میشود.
هدف از این فاصله زمانی آن است که باقیمانده سموم فرصت کافی برای کاهش پیدا کردن داشته باشند و محصول با سطح ایمنتری وارد بازار مصرف شود.
به عنوان مثال برخی سموم ممکن است دارای دوره کارنس چند روزه باشند و برخی دیگر به چند هفته زمان نیاز داشته باشند.
در این مدت کشاورز اجازه برداشت محصول را ندارد.
هرچه دوره کارنس طولانیتر باشد، انعطافپذیری برنامه برداشت نیز کاهش پیدا میکند.
چرا سموم شیمیایی به دوره کارنس نیاز دارند؟
بیشتر قارچکشها، باکتریکشها و حشرهکشهای شیمیایی پس از مصرف روی سطح گیاه یا در داخل بافتهای گیاهی باقی میمانند.
این ترکیبات برای کنترل بیماری یا آفت طراحی شدهاند و طبیعی است که بخشی از آنها تا مدتی در گیاه حضور داشته باشند.
به همین دلیل لازم است زمانی سپری شود تا میزان باقیمانده آنها به سطوح مجاز برسد.
در غیر این صورت احتمال ورود مقادیر ناخواستهای از این مواد به زنجیره غذایی وجود خواهد داشت.
چرا ال پی پی دوره کارنس ندارد؟
فلسفه طراحی ال پی پی با بسیاری از سموم شیمیایی رایج متفاوت است.
این محصول به عنوان یک قارچکش، باکتریکش و ویروسکش ارگانیک با هدف محافظت از گیاه و کاهش نگرانیهای مرتبط با باقیمانده سموم توسعه یافته است.
به همین دلیل برخلاف بسیاری از محصولات شیمیایی رایج، محدودیتهای مرتبط با دوره کارنس را ایجاد نمیکند.
این ویژگی یکی از مهمترین مزیتهای ال پی پی محسوب میشود؛ بهویژه در محصولاتی که برداشت آنها بهصورت مداوم انجام میشود.
اهمیت این موضوع در گلخانهها
گلخانهداران بهتر از هر کسی اهمیت این موضوع را درک میکنند.
در محصولاتی مانند:
- خیار گلخانهای
- گوجهفرنگی
- فلفل دلمهای
- توتفرنگی
برداشت محصول تقریباً بهصورت روزانه یا چند روز یکبار انجام میشود.
در چنین شرایطی رعایت دوره کارنس برخی سموم میتواند برنامه برداشت را با مشکل مواجه کند.
به همین دلیل بسیاری از گلخانهداران به دنبال راهکارهایی هستند که ضمن کنترل بیماری، محدودیت کمتری در برداشت محصول ایجاد کنند.
ال پی پی دقیقاً در همین نقطه به یک گزینه ارزشمند تبدیل میشود. البته باید به این موضوع مهم باید دقت داشته باشید که اهمیت پسماند فقط در کشتهای گلخانه ای مطرح نیست ولی به دلیل حساسیت و آسیب پذر بودن این کشت از یک طرف و صادرات قسمت عمده ای از تولیدات این کشتها از طرف دیگر بصورت جداگانه به این مهم اشاره شد.
ال پی پی و محصولات صادراتی
امروزه صادرات محصولات کشاورزی تنها به کیفیت ظاهری محصول وابسته نیست.
بسیاری از کشورها قبل از پذیرش محصولات وارداتی، آزمایشهای دقیق باقیمانده سموم را انجام میدهند.
در برخی موارد محصولی که از نظر ظاهری کاملاً سالم است، تنها به دلیل باقیمانده برخی سموم از ورود به بازار مقصد منع میشود.
این موضوع میتواند خسارتهای مالی سنگینی برای تولیدکنندگان ایجاد کند.
به همین دلیل در سالهای اخیر کشاورزی صادراتمحور به سمت استفاده از فناوریهایی حرکت کرده است که ریسک باقیمانده سموم را کاهش دهند.
یکی از مهمترین مزیتهای ال پی پی نیز دقیقاً در همین نقطه قرار دارد.
سلامت جامعه؛ موضوعی فراتر از کشاورزی
بحث باقیمانده سموم تنها به صادرات محدود نمیشود.
در نهایت بخش بزرگی از محصولات تولیدی وارد سفره خانوادهها میشوند.
مصرفکنندگان امروزی بیش از گذشته نسبت به سلامت مواد غذایی حساس هستند و تمایل دارند محصولاتی را مصرف کنند که کمترین میزان باقیمانده سموم را داشته باشند.
به همین دلیل استفاده از فناوریهایی که به تولید محصول سالمتر کمک میکنند، تنها یک مزیت اقتصادی نیست؛ بلکه یک مسئولیت اجتماعی نیز محسوب میشود.
هرچه مصرف نهادههای دارای پسماند کاهش پیدا کند، امنیت غذایی جامعه نیز افزایش پیدا خواهد کرد.
تفاوت ال پی پی با محصولات شیمیایی در یک نگاه
اگر بخواهیم مهمترین تفاوت را در یک جمله بیان کنیم، میتوان گفت:
بسیاری از سموم شیمیایی پس از مصرف نیازمند یک دوره انتظار برای برداشت محصول هستند، اما ال پی پی برای حرکت به سمت کشاورزی بدون پسماند و بدون محدودیتهای متداول کارنس توسعه یافته است.
همین تفاوت باعث میشود بسیاری از تولیدکنندگان حرفهای، صادرکنندگان و گلخانهداران نگاه ویژهای به این فناوری داشته باشند.
چه کسانی بیشترین مزیت را از ال پی پی دریافت میکنند؟
بیشترین مزیت این فناوری معمولاً برای گروههای زیر ایجاد میشود:
- گلخانهداران با برداشت مستمر
- تولیدکنندگان محصولات تازهخوری
- صادرکنندگان محصولات کشاورزی
- باغداران تولیدکننده میوههای صادراتی
- تولیدکنندگان محصولات با ارزش افزوده بالا
- کشاورزانی که به دنبال کاهش پسماند سموم هستند
جمعبندی
سالهاست که کشاورزان برای کنترل بیماریها از سموم شیمیایی استفاده میکنند، اما امروزه مسئله تنها کنترل بیماری نیست.
بازارهای صادراتی، سلامت مصرفکنندگان و حساسیت روزافزون نسبت به باقیمانده سموم باعث شده است مفهوم «کشاورزی بدون پسماند» اهمیت بیشتری پیدا کند.
ال پی پی به عنوان یک قارچکش، باکتریکش و ویروسکش ارگانیک با همین نگاه توسعه یافته است.
عدم نیاز به دوره کارنس، کاهش نگرانیهای مرتبط با باقیمانده سموم و امکان استفاده در برنامههای تولید محصول سالم از مهمترین دلایلی هستند که باعث شدهاند این فناوری مورد توجه بسیاری از تولیدکنندگان حرفهای قرار گیرد.
سوالات متداول
دوره کارنس چیست؟
فاصله زمانی بین آخرین مصرف یک سم و زمان برداشت محصول را دوره کارنس میگویند.
چرا بسیاری از سموم شیمیایی دوره کارنس دارند؟
زیرا بخشی از مواد مؤثره آنها پس از مصرف در گیاه باقی میماند و برای کاهش این باقیمانده به زمان نیاز است.
آیا ال پی پی دوره کارنس دارد؟
خیر، یکی از مهمترین مزیتهای این محصول عدم ایجاد محدودیتهای متداول مربوط به دوره کارنس است.
چرا این موضوع برای صادرات اهمیت دارد؟
زیرا بسیاری از کشورها محصولات وارداتی را از نظر باقیمانده سموم بررسی میکنند.
چه محصولاتی بیشترین مزیت را از ال پی پی دریافت میکنند؟
محصولات گلخانهای، محصولات تازهخوری و محصولات صادراتی از مهمترین گروههای بهرهمند از این فناوری هستند.
